Today: 14 Jan 2006
  Trang chủ | Giới thiệu | Định vị | Góp ý | Giúp đỡ | English

Giáo dục - Đào tạo
Định hướng chiến lược Giáo dục đào tạo 2001-2010
Phát triển giáo dục vùng sâu vùng xa và vùng khó khăn
Đào tạo từ xa
Các chương trình khuyến học
Tin tức
Chào mừng đến Việt Nam
Kinh tế
Chính phủ quản lý
Hợp tác Quốc tế
Khoa học - Công nghệ - Môi trường
Phát triển xã hội
Website phục vụ phát triển
TỶ GIÁ GIAO DỊCH
DIỄN ĐÀN
HỎI/ĐÁP
Hà Nội 11 - 16 oC
Huế 15 - 21 oC
Đà Nẵng 17 - 23 oC
Hồ Chí Minh 21 - 29 oC
Định hướng chiến lược Giáo dục đào tạo 2001-2010

Ðổi mới giáo dục đại học

Ðổi mới giáo dục đại học (ÐMGD ÐH) là nhiệm vụ rất quan trọng đáp ứng yêu cầu CNH, HÐH đất nước và chủ động hội nhập quốc tế. Gần đây, ngành giáo dục và đào tạo tổ chức nhiều cuộc hội thảo lấy ý kiến đóng góp hoàn chỉnh đề án ÐMGD ÐH trình Chính phủ phê duyệt. Ðể thực hiện ÐMGD ÐH một cách thành công cần có một tư duy mới và lộ trình thích hợp.

Bức tranh toàn cảnh

Có thể nói, trong những năm đổi mới vừa qua, cùng với giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục đại học nói riêng có những bước chuyển đáng kể cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả đào tạo. Hiện nay, có 127 trường cao đẳng, 87 trường đại học, học viện phân bổ đều trong cả nước. Gần đây, một số vùng kinh tế trọng điểm, một số địa phương vùng sâu, vùng xa đã xây dựng trường đại học, cao đẳng nhằm đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ. Ðến năm học 2003-2004, cả nước có hơn một triệu sinh viên theo học trong các trường đại học, cao đẳng với nhiều ngành, nghề đào tạo khác nhau. Các trường chú ý nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đổi mới nội dung, chương trình đào tạo cũng như tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật, trang thiết bị dạy học, cho nên chất lượng đào tạo được nâng lên một bước. Phần lớn sinh viên ra trường đáp ứng yêu cầu thực tiễn, thị trường lao động và có khả năng phát triển. Một số trường đại học còn mở lớp kỹ sư chất lượng cao, cử nhân tài năng..., đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, phục vụ kịp thời sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Mặc dù vậy, sự chuyển biến của giáo dục đại học còn chậm so với yêu cầu của phát triển kinh tế - xã hội. Có thể nói, yếu kém lớn nhất là sự bất cập về khả năng đáp ứng của cả hệ thống đối với nhu cầu đào tạo nhân lực và nhu cầu học tập của nhân dân. Tại một hội thảo lớn về ÐMGD ÐH, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục đại học nhận định: Giáo dục đại học còn mất cân đối giữa nhu cầu mở rộng quy mô với nâng cao chất lượng. Mạng lưới các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học bị tách biệt và phân bổ bất hợp lý, làm giảm hiệu quả đầu tư và chất lượng đào tạo. Mục tiêu chương trình, nội dung, phương pháp và tổ chức quá trình đào tạo chậm đổi mới. Ðội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đại học thiếu, trình độ thấp chưa đáp ứng yêu cầu của sự đổi mới. Nguồn tài chính đầu tư cho giáo dục đại học hạn hẹp, nhất là sử dụng kém hiệu quả. Công tác tổ chức quản lý còn bất cập, chậm thiết lập cơ chế quản lý mới, nhất là thiếu đội ngũ cán bộ quản lý có năng lực và đội ngũ chuyên gia về chính sách giáo dục đại học. Nhiều nhà quản lý, chuyên gia giáo dục trong nước cho rằng: Ðã đến lúc, cần đổi mới cả tư duy và hành động để khắc phục những bất cập, yếu kém nói trên. GS, TS Nguyễn Thị Mơ, Hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương, khẳng định: Muốn nâng cao chất lượng đào tạo đại học, trước hết, các điều kiện cơ bản bảo đảm chất lượng phải đáp ứng yêu cầu. Không thể có chất lượng tốt trên nền tảng của chương trình đào tạo lạc hậu và cơ sở vật chất thiếu thốn. Nhất là hiện còn 50% số giảng viên giảng dạy đại học trong tình trạng "cơm chấm cơm", nghĩa là đại học dạy đại học. Còn theo TS Nguyễn Ðình Ðức, Phó trưởng ban Khoa học - Công nghệ (Ðại học Quốc gia Hà Nội) thì: Vấn đề cần đầu tư, mang tính đột phá trong việc ÐMGD ÐH là sớm đổi mới nội dung, chương trình và cần cập nhật theo hướng hiện đại.

Ðổi mới như thế nào?

Ðể đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao và phù hợp cơ cấu kinh tế - xã hội của thời kỳ CNH, HÐH cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh và hợp tác bình đẳng trong quá trình hội nhập quốc tế, nhất thiết cần có sự đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc trong giáo dục đại học trên nhiều phương diện, từ cơ cấu hệ thống, mục tiêu, chương trình, nội dung phương pháp dạy và học, đánh giá kết quả đến chính sách tài chính, tổ chức quản lý và hợp tác quốc tế, v.v. Cơ cấu hệ thống giáo dục đại học bao gồm trước hết là cơ cấu trình độ, ngành nghề, loại hình trường gắn với cơ cấu xã hội của nhân lực và dân cư. Việc tiếp tục đổi mới cơ cấu nhằm tạo ra một mạng lưới mới về cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập, đa dạng và phân hóa về mục tiêu và hình thức đào tạo; liên thông, liên kết làm cho hệ thống mềm hóa; vừa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ cao, vừa tăng khả năng được lựa chọn con đường học tập của phần lớn nhân dân. Cơ cấu lại trình độ đào tạo cần theo tiêu chuẩn quốc tế, từng bước phát triển kinh tế tri thức, xây dựng xã hội học tập. Mặt khác, trong ÐMGD ÐH cần lấy chính sách chất lượng làm nền cho bảo đảm chất lượng. Chính sách chất lượng giáo dục đại học dựa trên quan điểm mới là phù hợp tính thống nhất và đa dạng của mục tiêu đào tạo. Chú trọng đổi mới mạnh mẽ và thường xuyên phương pháp đào tạo theo hướng giúp người học phát triển năng lực tự học, học suốt đời; năng lực tư duy sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đề; rèn luyện kỹ năng về sử dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ và giao tiếp ứng xử...

Nhà giáo Nguyễn Hiền (Trường cao đẳng Sư phạm Hà Nội) cho rằng, các trường đại học của ta chưa thật sự là cơ sở đào tạo trình độ cao và chuyên sâu theo nghĩa phát huy cao độ tính độc lập, sáng tạo của người học và người dạy, mà chỉ dừng ở mức độ yêu cầu quá cứng nhắc theo quy định. Ðiểm mới khác trong chính sách chất lượng là triển khai một hệ thống bảo đảm chất lượng với những tiêu chí đánh giá và quy trình kiểm định chất lượng, được thực hiện dựa trên phát huy quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm xã hội của từng cơ sở đào tạo. Phù hợp với những chính sách chất lượng và bảo đảm chất lượng, cần tiếp tục xây dựng những chính sách về tuyển chọn người học và công bằng xã hội, về xây dựng đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa các chức danh, về đánh giá chất lượng giáo viên, thu hút người tài vào giảng dạy trong các trường đại học. Vấn đề cấp bách là nhanh chóng có những cải tiến mạnh mẽ về chính sách tuyển dụng, đãi ngộ, bồi dưỡng cán bộ giảng dạy để trong thời gian ngắn, tập hợp được số đông người có tri thức uyên thâm, số sinh viên trẻ ưu tú, được bồi dưỡng trong môi trường tốt trở thành cán bộ giảng dạy đại học. Tập trung nâng cao hiệu quả quản lý cũng là vấn đề cần quan tâm trong quá trình ÐMGD ÐH. Cần chú trọng triển khai và thể chế hóa một số giải pháp đổi mới gần đây như chuẩn hóa trường đại học và phân hạng theo chuẩn, làm cơ sở để tăng quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm xã hội của mỗi trường đại học. TS Hà Bích Liên (Trường đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) cho rằng: Cần có những giải pháp về cơ chế để các trường đại học có trách nhiệm trực tiếp với chính sản phẩm của mình đào tạo. Nếu các trường đại học không thật sự được trao quyền độc lập và bảo đảm sự tự chủ thì không thể nào đủ năng động để đáp ứng nhu cầu thay đổi của xã hội và tiến bộ khoa học kỹ thuật. Mặt khác, chuẩn hóa cán bộ quản lý giáo dục đại học và sắp xếp đội ngũ theo chuẩn; cải tiến hệ thống tài chính của giáo dục đại học theo hướng khuyến khích cơ sở sử dụng hiệu quả nguồn tài lực. Ðẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, phát triển mạng lưới trường đại học, cao đẳng ngoài công lập, khuyến khích các hội và hiệp hội về kinh tế, khoa học và công nghệ... tham gia phát triển giáo dục đại học. Tăng cường chức năng quản lý Nhà nước của ngành giáo dục và đào tạo không chỉ với giáo dục chính quy mà cả giáo dục không chính quy. Chú trọng cải tiến công tác thu thập, xử lý thông tin để có cơ sở vững chắc nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục. Vấn đề khác, không kém phần quan trọng là khai thác mọi tiềm năng bên ngoài để phát triển giáo dục đại học; tạo điều kiện cho giáo dục đại học trong nước hội nhập quốc tế, như khuyến khích đầu tư nước ngoài vào giáo dục đại học, khuyến khích các cơ sở đào tạo đại học trong nước liên doanh, liên kết với các đối tác nước ngoài; tăng cường nghiên cứu, học tập những thành tựu và kinh nghiệm của giáo dục đại học thế giới.

GS, TSKH Bành Tiến Long, Thứ trưởng Giáo dục và Ðào tạo, cho biết: Xác định ý nghĩa, tầm quan trọng của đổi mới, phát triển giáo dục đại học; đồng thời triển khai thực hiện Nghị quyết của QH tại Kỳ họp thứ 6, QH khóa XI, toàn ngành đang nỗ lực, tập trung sức nhằm đổi mới, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục, mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn lực đáp ứng yêu cầu CNH, HÐH đất nước và tiếp cận với trình độ giáo dục tiên tiến của khu vực và thế giới. Hy vọng, với tinh thần và quyết tâm đó, bức tranh và diện mạo nền giáo dục nước nhà, nhất là giáo dục đại học, có những bước khởi sắc hơn.

Nhân Dân - (17/12/2004)


More

Trang chủ  |   Giới thiệu  |   Định vị  |   Phản hồi  |   Giúp đỡ

Số lượt truy cập: 1669647 © Copyright 2003 Vietnam Development Gateway, All right Reserved, Legal & Privacy Notices.
E-mail: vncgteam@vnn.vn  —   Tel: 84-4-8532313