Today: 9 Feb 2006
  Trang chủ | Giới thiệu | Định vị | Góp ý | Giúp đỡ | English

Kinh tế
Tin tức
Chiến lược và kế hoạch phát triển
Đầu tư nước ngoài
Thương mại
Hội nhập kinh tế quốc tế
Doanh nghiệp
Tài chính ngân hàng
Nông nghiệp - Công nghiệp
Tin tức
Chào mừng đến Việt Nam
Giáo dục - Đào tạo
Chính phủ quản lý
Hợp tác Quốc tế
Khoa học - Công nghệ - Môi trường
Phát triển xã hội
Website phục vụ phát triển
TỶ GIÁ GIAO DỊCH
DIỄN ĐÀN
HỎI/ĐÁP
Hà Nội 8 - 16 oC
Huế 14 - 20 oC
Đà Nẵng 17 - 21 oC
Hồ Chí Minh 21 - 33 oC
  Đầu tư nước ngoài

Nhìn lại hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài năm nay

Năm 2004 đã kết thúc với một sắc diện nhiều hứa hẹn cho vốn đầu tư nước ngoài (FDI), cùng với việc đạt được cam kết mới về nguồn 3,4 tỷ USD vốn ODA từ các nhà tài trợ, tổng vốn FDI vào Việt Nam năm nay đạt tới ngưỡng 4 tỷ USD, tăng 900 triệu USD so với năm 2003 và là mức cao nhất trong vòng 7 năm qua.

Trong số này, đáng chú ý vốn các dự án tăng vốn chiếm 50% trong tổng các dự án mới. Điều đó giải thích tại sao thu hút đầu tư năm nay cũng đạt tới kết quả đáng mừng khác so với mọi năm là nguồn vốn thực hiện của các dự án cũng tăng, dự kiến đạt khoảng 2,85-2,9 tỷ USD (năm 2003 chỉ đạt 2,6 tỷ USD).

Tỷ trọng vốn cho công nghiệp tăng nhanh

Trong cơ cấu các dự án mới, xuất hiện nhiều dự án công nghệ cao như Hoya (Nhật Bản) chuyên sản xuất đĩa cho máy tính xách tay (vốn đầu tư trong giai đoạn đầu là 45 triệu USD); tập đoàn Canon cũng tăng 100 triệu USD để sản xuất các sản phẩm cơ khí; một số nhà máy xi măng liên doanh như Hải Phòng, Nghi Sơn... cũng tăng thêm vốn đầu tư.

So sánh theo cơ cấu ngành thì công nghiệp vẫn luôn chiếm tỷ trọng cao trong việc hút vốn FDI (chiếm 67% trong tổng số dự án). Còn theo lãnh thổ, Tp. HCM và Hà Nội vẫn duy trì được vị trí của mình với tư cách là địa phương thu hút vốn FDI cao nhất. Tổng vốn FDI vào Tp.HCM đạt 741 triệu USD (tăng 40% so với cùng kỳ 2003). Một số tỉnh như Đồng Nai, Bình Dương, Vĩnh Phúc cũng đạt được kết quả tăng trưởng đáng khích lệ.

Năm 2004 cũng đánh dấu một điểm mới trong hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam: lần đầu tiên Nhà nước chủ trương cho các doanh nghiệp FDI thực hiện cổ phần hoá, cũng lần đầu tiên Nhà nước xem xét tới một phương án Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư chung, tạo sân chơi bình đẳng cho tất cả cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc đạt con số tăng trưởng này xuất phát từ 3 nguyên nhân chính: Thứ nhất, vốn thực hiện và vốn tăng cao do hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong thời gian qua hoạt động có hiệu quả và thị trường đảm bảo tiềm năng phát triển. Thứ hai, xuất phát từ những kết quả tích cực từ các hội nghị quốc tế như ASEM 5, CG. Cuối cùng, đà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam tiếp tục đạt mức cao, chính trị, an ninh xã hội được đảm bảo.

Nhưng quan trọng nhất, nhìn lại một cách hệ thống cả năm, việc tăng vốn FDI xuất phát chủ yếu từ việc môi trường đầu tư ở các địa phương đã được cải cách theo chiều hướng tốt. Cải cách từ nhiều chế độ tiền lương, thuế các loại phí đều đang tiến tới tới xoá bỏ chế độ phân biệt đối xử đối với các nhà đầu tư, hệ thống giao thông công cộng được cải thiện nhanh chóng, dịch vụ viễn thông cũng được giảm cước 10-40% đối với cuộc gọi trong nước và 30% cho cuộc gọi quốc tế, về nguồn nhân lực có chương trình đào tạo doanh nghiệp quy mô và đổi mới.

Sự phân cấp quản lý mạnh mẽ hơn

Đặc biệt, mới đây dư luận đánh giá cao quyết định của Chính phủ trong việc chủ trương cho Hà Nội và Tp.HCM cấp phép các dự án đầu tư nước ngoài có số vốn lên đến 40 triệu USD thay vì 10 triệu USD như hiện nay. Tương tự, các tỉnh, thành phố khác sẽ được cấp phép đối với các dự án có vốn đầu tư đến 20 triệu USD (trừ dự án nhóm A) thay vì 5 triệu USD như hiện nay.

Theo đánh giá, đây được coi là sự đột phá vào tình trạng giới hạn các tỉnh, thành phố trong việc cấp phép các dự án đầu tư nước ngoài ở số vốn thấp khiến các địa phương không thể chủ động kêu gọi đầu tư, còn nhà đầu tư mất nhiều thời gian và tốn kém hơn trong quá trình xúc tiến dự án.

Tính đến nay, có 60 địa phương trong cả nước đã thực hiện việc cấp giấy phép đầu tư cho các dự án đầu tư nước ngoài theo các điều kiện phân cấp tại địa bàn. Tp. HCM có nhiều dự án được cấp giấy phép theo cơ chế phân cấp nhất, với khoảng 1.200 dự án và tổng vốn đầu tư đăng ký gần 2,2 tỷ USD. Tiếp đến là Bình Dương với 769 dự án, vốn đăng ký 2,2 tỷ USD... Vùng Đông Nam Bộ là địa bàn có nhiều dự án được phân cấp cấp giấy phép nhất. Không tính các dự án trong khu công nghiệp và chế xuất, khu vực này có hơn 1.200 dự án thuộc diện phân cấp với 1,9 tỷ USD vốn đầu tư đăng ký.

Rõ ràng, với quá trình phân cấp quản lý mạnh mẽ như trên, nguồn vốn đầu tư nước ngoài thời gian tới chắc chắn sẽ mang lại nhiều lợi ích, đáp ứng hơn nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài cũng như bản thân chính quyền các địa phương, làm nâng cao hiệu lực quản lý chính quyền địa phương và giảm phiền hà cho các nhà đầu tư.

Cụ thể, quy mô phân cấp như trên sẽ khắc phục đáng kể tình trạng khoảng 2 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đã có hồ sơ từ lâu mà vẫn tồn, chậm được giải quyết do có những cấp có thẩm quyền trước đây đã phải "ôm" quá nhiều và giải quyết không xuể.

Ngoài ra, nhà đầu tư cũng có thể hài lòng về cơ chế quản lý phân cấp lần này đã đi theo hướng đơn giản hoá các thủ tục thẩm định, cấp phép và được chuyển dần sang chế độ hậu kiểm, các cơ chế ưu đãi về thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, về sự tham gia đầu tư trong lĩnh vực chứng khoán.

Những điểm cần khắc phục

Tuy đạt được kết quả đáng mừng như trên, nhưng bức tranh thu hút vốn FDI trong năm 2004 không phải hoàn toàn màu hồng. Năm tài chính vừa rồi đánh dấu khá nhiều sự kiện đáng nhớ cho cả nhà đầu tư và các cơ quan quản lý.

Có thể kể ra sự thay đổi gây nên sự không đồng tình từ các nhà đầu tư trong lĩnh vực thuế: thuế giá trị gia tăng các loại dịch vụ cho khu chế xuất, thuế thu nhập doanh nghiệp giảm đi, những ưu đãi liên quan tới việc đầu tư ở một số ngành nghề, địa bàn, vấn đề chuyển lỗ của doanh nghiệp FDI có chiều hướng tăng mạnh...

Những tranh cãi này đã một thời gian dài làm cho nhiều người trong cuộc đã có cái nhìn khá bi quan về kết quả thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam. Rõ ràng, thuế là vấn đề nhạy cảm, và cũng không có hệ thống thuế nào là ổn định tuyệt đối nhưng các nhà quản lý đã thiếu đi tính nhất quán và không hạn chế tối đa được các thay đổi, thiếu đi nhiều yếu tố tham khảo ý kiến rộng rãi của các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, có thời điểm đầu tư FDI đã có sự chuyển dịch khá rõ nét vào các tỉnh phía Bắc. Giai đoạn giữa năm, riêng tại Thái Nguyên, Hà Nội, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc đã chiếm gần 60% vốn FDI mới. Các tỉnh vùng trọng điểm phía Nam (Tp.HCM, Đồng Nai, Bình Dương) sau nhiều năm dẫn đầu bảng thu hút đầu tư trong thời gian này tụt xuống vị trí sau và chỉ chiếm 26,3% vốn đầu tư. Các khu công nghiệp, khu chế xuất phía Bắc đầu năm nay đã trở thành những điểm nóng về đầu tư, với số vốn đầu tư mới, dự án mới tăng nhanh.

Điều này sẽ là không bình thường khi vùng trọng điểm phía Nam, nhất là Tp.HCM có dấu hiệu mất dần ưu thế vì giá thuê đất ngày càng cao, đất dành cho khu công nghiệp ngày càng khan hiếm, chi phí nhân công, vật giá đều cao hơn các tỉnh phía Bắc, và đặc biệt thể hiện sự ưu đãi không đồng đều giữa các khu vực, các địa phương.

Cũng có một xu thế cần tính toán: sự vận động của luồng vốn FDI tại Việt Nam vẫn còn mang đậm tính tự phát. Trong giai đoạn 1989 đến 1995 chủ yếu tập trung vào các ngành phi công nghiệp (như: khách sạn, dịch vụ...), từ 1997 đến nay lượng vốn FDI giảm mạnh nhưng vẫn tập trung vào các ngành khai thác dầu khí, du lịch, bất động sản, dịch vụ... trong khi các dự án đầu tư phát triển công nghiệp chỉ chiếm gần 30% nguồn vốn.

Bên cạnh đó, sự thay đổi hình thức FDI vào Việt Nam với xu hướng các doanh nghiệp liên doanh chuyển dần sang hình thức công ty, doanh nghiệp vốn 100% nước ngoài. Cụ thể, số dự án 100% vốn nước ngoài trên tổng số dự án mới chỉ là 12% (năm 1998) đã lần lượt chiếm 38%, 64%, 71%, 77%, 69%, 71,7% vào các năm tiếp theo (từ 1999 đến 2004).

Thời báo kinh tế Việt Nam - (30/12/2004)


More

Trang chủ  |   Giới thiệu  |   Định vị  |   Phản hồi  |   Giúp đỡ

Số lượt truy cập: 1723882 © Copyright 2003 Vietnam Development Gateway, All right Reserved, Legal & Privacy Notices.
E-mail: vncgteam@vnn.vn  —   Tel: 84-4-8532313