EU coi Hội nghị Thượng đỉnh ASEM5 tại Hà Nội là một bước ngoặt trong quan hệ Á - Âu. Tuyên bố của Uỷ ban Châu Âu ngày 5/10 khẳng định. Tuyên bố này cũng xác nhận Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu Romano Prodi và Cao uỷ Thương mại Pascal Lamy sẽ tham dự ASEM5.

Tuyên bố trên nhận định, việc Hội nghị cấp cao Á - Âu kết nạp thêm 13 thành viên, gồm 10 nước EU mới và 3 nước Châu Á (Lào, Campuchia và Myanmar), nâng tổng số thành viên lên con số 39 đã đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ hai châu lục.

Tuyên bố của Uỷ ban Châu Âu cho thấy quan điểm chính thức của Liên minh Châu Âu về vấn đề mở rộng thành viên của ASEM. Mở rộng ASEM đã là vấn đề gây tranh cãi trong thời gian qua với nhiều cách tiếp cận và quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh tại Hà Nội, hai phía đã tìm được tiếng nói chung.

Về tương lai của ASEM, tuyên bố cho hay, cuộc họp hẹp giữa các nguyên thủ ngày 8/10 sẽ xem xét các phương hướng để tiến trình mở rộng ASEM thành công cũng như nhu cầu duy trì đặc trưng cơ bản của ASEM như một tiến trình phi chính thức và đa phương thông qua cải tổ các phương pháp làm việc trong tương lai. Nhiều thành viên trong ASEM đang đặt dấu hỏi liệu có nên mở rộng ASEM hơn nữa. Nga, Ấn Độ,...đã bày tỏ nguyện vọng gia nhập tổ chức này.

EU cũng trông đợi các cuộc thảo luận cấp cao về chính trị, kinh tế và văn hoá sẽ đặt nền tảng cho một "chương mới" trong sự phát triển của ASEM.

Tuyên bố cũng cho hay, song song với Hội nghị Thượng đỉnh, ông Pascal Lamy sẽ thảo luận với người đồng nhiệm bên phía VN về một hiệp ước song phương xung quanh vấn đề gia nhập WTO của VN. Dự kiến các cuộc thảo luận này sẽ kết thúc vào ngày 8/10. EU cũng nhận định tiến trình đàm phán giữa hai bên về vấn đề này đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong những tháng gần đây. Phía EU đánh giá rất cao bản chào mới của VN về mở cửa thị trường hàng hoá và dịch vụ. Thậm chí, một số thành viên đoàn đàm phán lạc quan về khả năng kết thúc sớm các thương lượng song phương này.

Cùng ngày, tại Hà Nội đã diễn ra chương trình tổng duyệt Lễ kết nạp thành viên mới của ASEM với sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Khoan. Theo kế hoạch, 13 lá quốc kỳ của các thành viên mới gia nhập sẽ được kéo lên cùng lúc trong tiếng quân nhạc. Thủ tướng Hunsen, Campuchia đại diện cho 3 nước Châu Á và Thủ tướng Estonia đại diện cho 10 thành viên Châu Âu sẽ phát biểu cảm tưởng.